บทความ/ของติดด่าน16 พ.ย. 2569อ่าน 8 นาที

ใบขนสีแดง ใบขนสีเขียว คืออะไร ทำไมของบางล็อตโดนเปิดตรวจ และเตรียมตัวอย่างไรให้ผ่านไว

ภาพประกอบบทความ ใบขนสีแดง ใบขนสีเขียว คืออะไร ทำไมของบางล็อตโดนเปิดตรวจ และเตรียมตัวอย่างไรให้ผ่านไว

อธิบายระบบใบขนสีแดงและใบขนสีเขียวของศุลกากรไทยแบบเข้าใจง่าย เกณฑ์ที่ทำให้ของโดนสุ่มเปิดตรวจ ขั้นตอนเมื่อโดนใบขนสีแดงต้องทำอะไรบ้าง พร้อมวิธีเตรียมเอกสารและสำแดงข้อมูลให้ถูกต้องเพื่อลดโอกาสของติดด่านทั้งทางเรือและทางเครื่องบิน

ใบขนสีแดง ใบขนสีเขียว คืออะไร ทำไมผู้นำเข้าทุกคนต้องรู้จัก

ผู้นำเข้ามือใหม่หลายคนเจอเหตุการณ์เดียวกัน คือสั่งของเหมือนกัน สองล็อตติดกัน ล็อตแรกออกจากด่านภายในวันเดียว แต่ล็อตที่สองโดนเรียกเปิดตู้ตรวจ เสียเวลาเพิ่มอีกหลายวัน พร้อมค่าใช้จ่ายที่งอกขึ้นมาแบบไม่ทันตั้งตัว เบื้องหลังความต่างนี้คือระบบที่ศุลกากรเรียกกันว่า ใบขนสีเขียว กับ ใบขนสีแดง หรือ Green Line กับ Red Line

หลักการคือ เมื่อยื่นใบขนสินค้าขาเข้าเข้าระบบ คอมพิวเตอร์ของกรมศุลกากรจะประเมินความเสี่ยงของใบขนแต่ละฉบับโดยอัตโนมัติ ถ้าระบบจัดเป็นใบขนสีเขียว ของจะได้รับการตรวจปล่อยโดยไม่ต้องเปิดตรวจสินค้าจริง ขั้นตอนจึงเร็วมาก แต่ถ้าถูกจัดเป็นใบขนสีแดง เจ้าหน้าที่จะต้องตรวจสอบเอกสารอย่างละเอียด และอาจเปิดตู้หรือเปิดกล่องตรวจสินค้าจริงก่อนปล่อยของ

บทความนี้จะพาไปดูว่าระบบใช้เกณฑ์อะไรในการคัดใบขน อะไรที่ทำให้ของเราเสี่ยงโดนสีแดงมากขึ้น เมื่อโดนแล้วต้องทำอะไรบ้าง และผู้นำเข้าเตรียมตัวล่วงหน้าได้อย่างไรให้ของผ่านด่านไวที่สุด ไม่ว่าจะนำเข้าทาง Sea Freight ที่แหลมฉบังหรือทาง Air Freight ที่สุวรรณภูมิ

ระบบใช้เกณฑ์อะไรตัดสินว่าใบขนไหนเขียว ใบขนไหนแดง

ระบบใช้เกณฑ์อะไรตัดสินว่าใบขนไหนเขียว ใบขนไหนแดง

กรมศุลกากรไม่ได้เปิดเผยสูตรการคัดกรองทั้งหมด แต่ปัจจัยหลักที่รู้กันในวงการมีอยู่ไม่กี่กลุ่ม กลุ่มแรกคือตัวสินค้าเอง สินค้าบางประเภทถูกจัดเป็นกลุ่มความเสี่ยงสูงโดยธรรมชาติ เช่น สินค้าที่ต้องมีใบอนุญาต สินค้าที่มีอัตราภาษีสูง สินค้าที่ถูกลอกเลียนแบบบ่อย หรือสินค้าที่เคยมีสถิติการสำแดงเท็จมาก พิกัดศุลกากรหรือ HS Code ที่เลือกใส่ในใบขนจึงมีผลโดยตรง ใครยังไม่แน่ใจเรื่องพิกัด แนะนำให้อ่านบทความ HS Code คืออะไร ในหมวดภาษีนำเข้าก่อน

กลุ่มที่สองคือประวัติของผู้นำเข้าเอง ผู้นำเข้าที่ยื่นใบขนสม่ำเสมอ ข้อมูลครบ ไม่เคยมีประวัติสำแดงผิด มักได้รับการประเมินความเสี่ยงต่ำลงเรื่อยๆ ส่วนผู้นำเข้าหน้าใหม่ที่เพิ่งยื่นครั้งแรก หรือเคยโดนปรับเรื่องสำแดงราคาต่ำกว่าจริง ระบบจะจับตาเป็นพิเศษ นี่คือเหตุผลที่บริษัทใหม่มักโดนเปิดตรวจบ่อยในช่วงแรก แล้วค่อยๆ ผ่านไวขึ้นเมื่อมีประวัติดีสะสม

กลุ่มที่สามคือความสมเหตุสมผลของข้อมูลในใบขน ราคาสำแดงที่ต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับฐานข้อมูลราคาของศุลกากร น้ำหนักที่ไม่สัมพันธ์กับชนิดสินค้า หรือรายละเอียดสินค้าที่เขียนคลุมเครือ ล้วนเพิ่มคะแนนความเสี่ยงทั้งสิ้น และนอกจากเกณฑ์เหล่านี้ ระบบยังมีการสุ่มตรวจตามสัดส่วนอยู่ด้วย แปลว่าต่อให้ทำทุกอย่างถูกต้อง ก็ยังมีโอกาสโดนสีแดงได้เป็นครั้งคราว ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่สัญญาณว่าทำอะไรผิด

โดนใบขนสีแดงแล้วเกิดอะไรขึ้น ขั้นตอนจริงทีละสเต็ป

เมื่อใบขนถูกจัดเป็นสีแดง สิ่งแรกที่เกิดขึ้นคือเจ้าหน้าที่จะขอตรวจเอกสารประกอบทั้งชุด ทั้ง Invoice Packing List ใบตราส่งสินค้า และเอกสารสิทธิพิเศษทางภาษีถ้ามี เช่น Form E เอกสารทุกฉบับต้องสอดคล้องกันเอง ถ้าตัวเลขใน Invoice ไม่ตรงกับ Packing List หรือชื่อสินค้าไม่ตรงกับที่สำแดงในใบขน ขั้นตอนจะยืดออกไปทันที

ขั้นถัดมาคือการตรวจสินค้าจริง อาจเป็นการเอกซเรย์ตู้คอนเทนเนอร์ หรือเปิดตู้เปิดกล่องนับของจริง เจ้าหน้าที่จะเทียบชนิดสินค้า จำนวน และสภาพของกับที่สำแดงไว้ ถ้าตรงกันทุกอย่าง ของจะได้รับการตรวจปล่อยตามปกติ เสียแค่เวลารอคิวตรวจซึ่งมักอยู่ในช่วงหนึ่งถึงสามวันทำการแล้วแต่ความหนาแน่นของด่าน

แต่ถ้าตรวจแล้วพบความไม่ตรงกัน เช่น จำนวนเกินกว่าที่สำแดง มีสินค้าที่ไม่ได้สำแดงปนมา หรือพิกัดที่ใช้ไม่ถูกต้อง เรื่องจะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาความผิด มีทั้งการปรับและการเรียกเก็บภาษีเพิ่ม ระหว่างนั้นของทั้งล็อตจะยังออกไม่ได้ และค่าใช้จ่ายฝั่งท่าเรือหรือคลังสินค้าจะเดินทุกวัน ทั้งค่าเช่าพื้นที่และค่าเสียเวลาตู้ ใครอยากเข้าใจภาพรวมของค่าใช้จ่ายกลุ่มนี้ อ่านเพิ่มได้ในบทความเรื่อง Demurrage และ Detention ในหมวดของติดด่าน

วิธีลดโอกาสโดนเปิดตรวจ และข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุด

วิธีลดโอกาสโดนเปิดตรวจ และข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุด

ข้อแรกที่สำคัญที่สุดคือสำแดงให้ตรงความจริงทุกช่อง ทั้งชนิดสินค้า จำนวน น้ำหนัก และราคา การสำแดงราคาต่ำกว่าจริงเพื่อประหยัดภาษีคือสาเหตุอันดับต้นที่ทำให้ทั้งโดนตรวจละเอียดในล็อตนั้น และถูกจับตาในทุกล็อตถัดไป ประหยัดได้หลักร้อยหลักพันแต่แลกกับความเสี่ยงโดนภาษีย้อนหลังพร้อมค่าปรับหลักหมื่นหลักแสน ไม่คุ้มในทุกกรณี

ข้อสองคือเช็คพิกัดศุลกากรให้ชัวร์ก่อนยื่น พิกัดที่ถูกต้องไม่ใช่แค่เรื่องอัตราภาษี แต่เป็นเรื่องความน่าเชื่อถือของใบขนทั้งฉบับ สินค้าที่ก้ำกึ่งระหว่างสองพิกัด ควรปรึกษาตัวแทนออกของที่มีประสบการณ์ หรือยื่นขอวินิจฉัยพิกัดล่วงหน้าสำหรับสินค้าที่จะสั่งซ้ำล็อตใหญ่ ส่วนวิธีคำนวณภาษีจากราคาสินค้า ค่าขนส่ง และค่าประกันภัย เราอธิบายละเอียดไว้แล้วในบทความ คำนวณภาษีนำเข้าแบบ CIF ทีละขั้น

ข้อสามคือจัดเอกสารให้สอดคล้องกันทั้งชุดก่อนของออกจากต้นทาง ตรวจชื่อสินค้า จำนวน และตัวเลขทุกจุดให้ตรงกันระหว่าง Invoice Packing List และใบตราส่ง ความไม่ตรงกันเล็กๆ อย่างสะกดชื่อรุ่นสินค้าไม่เหมือนกัน ก็เพียงพอให้เจ้าหน้าที่ขอเอกสารเพิ่มและยืดเวลาออกไป ข้อสุดท้ายคืออย่าปล่อยให้ของถึงด่านก่อนแล้วค่อยเริ่มรวบรวมเอกสาร เตรียมทุกอย่างให้พร้อมตั้งแต่ของยังไม่ออกจากประเทศต้นทาง คือวิธีประหยัดเวลาที่ได้ผลที่สุด

ตัวอย่างสมมติ เทียบสองผู้นำเข้า ของเหมือนกันแต่ผลลัพธ์คนละเรื่อง

ตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ผู้นำเข้า A กับผู้นำเข้า B สั่งเครื่องครัวจากต่างประเทศมูลค่าใกล้เคียงกัน เข้ามาทางเรือที่แหลมฉบังเหมือนกัน ผู้นำเข้า A ใช้พิกัดที่เช็คมาแล้วอย่างดี สำแดงราคาตามจริง เอกสารทุกฉบับตัวเลขตรงกันหมด ใบขนถูกจัดเป็นสีเขียว ของออกจากท่าเรือได้ภายในวันทำการเดียวหลังเรือเทียบท่าและชำระภาษีเรียบร้อย

ผู้นำเข้า B อยากประหยัดภาษี จึงขอให้ผู้ขายออก Invoice ราคาต่ำกว่าจริง ระบบพบว่าราคาสำแดงต่ำกว่าฐานข้อมูลราคาสินค้ากลุ่มเดียวกันมาก ใบขนถูกจัดเป็นสีแดง โดนเปิดตู้ตรวจ เจ้าหน้าที่ประเมินราคาใหม่และเรียกเก็บภาษีเพิ่มพร้อมค่าปรับ รวมแล้วจ่ายแพงกว่าการสำแดงตรงตั้งแต่แรกหลายเท่า ยังไม่นับค่าเช่าพื้นที่ท่าเรือระหว่างรอ และประวัติที่ทำให้ล็อตต่อๆ ไปโดนจับตาอีกนาน

บทเรียนจากสองเคสนี้ชัดเจน ความเร็วในการออกของไม่ได้อยู่ที่ดวง แต่อยู่ที่คุณภาพของข้อมูลและเอกสารที่ยื่นเข้าไป ผู้นำเข้าที่วางระบบเอกสารดีตั้งแต่ต้นจะได้ใบขนสีเขียวบ่อยขึ้นเรื่อยๆ และต่อให้โดนสุ่มตรวจก็ผ่านได้ไว เพราะทุกอย่างตรงตามสำแดงอยู่แล้ว

อยากให้ของผ่านด่านไวทุกล็อต ให้ทีมที่ทำทุกวันช่วยดูตั้งแต่ต้น

ระบบใบขนสีแดงสีเขียวไม่ใช่เรื่องน่ากลัว ถ้าเข้าใจเกณฑ์และเตรียมตัวถูกวิธี แต่สำหรับผู้นำเข้าที่ไม่ได้ทำพิธีการศุลกากรทุกวัน การเช็คพิกัด เตรียมเอกสาร และประเมินความเสี่ยงเองทุกล็อตก็กินเวลาและมีจุดให้พลาดได้มาก การมีตัวแทนออกของที่เจองานหลากหลายมาแล้วช่วยดูตั้งแต่ก่อนของออกจากต้นทาง คือทางลัดที่ทำให้ของผ่านด่านแบบไม่ต้องลุ้น

JEFF INTER รับเคลียร์สินค้าผ่านพิธีการศุลกากรทั้งทาง Air Freight ที่สุวรรณภูมิและทาง Sea Freight ที่แหลมฉบัง ทีมงานช่วยเช็คพิกัดและเอกสารให้ก่อนยื่นใบขน แจ้งล่วงหน้าว่าล็อตไหนมีความเสี่ยงตรงไหน และถ้าโดนเปิดตรวจก็มีทีมประสานงานหน้าด่านให้จนของออก ประเมินฟรี ไม่เก็บเงินล่วงหน้า ของถึงมือค่อยจ่าย โทร 084 672 2669 คุณแนน หรือแอด LINE @jeffinter ส่งรายละเอียดสินค้ามาให้ดูก่อนได้เลย

ของติดด่านอยู่ใช่ไหม ให้เราช่วยดูให้ก่อน

ส่งรายละเอียดมาให้ทีมงานประเมินภาษีและค่าใช้จ่ายได้ฟรี ไม่ต้องจ่ายเงินล่วงหน้า ของถึงมือค่อยจ่าย

อ่านบทความทั้งหมด →