ของแถม ของตัวอย่าง สินค้าฟรีไม่มีราคาซื้อขาย ศุลกากรคิดภาษีนำเข้าอย่างไร

สั่งของตัวอย่างฟรีจากโรงงาน หรือได้ของแถมมากับออเดอร์ หลายคนคิดว่าไม่ต้องเสียภาษีนำเข้า ความจริงศุลกากรประเมินราคาเพื่อคิดภาษีอยู่ดี บทความนี้อธิบายหลักการประเมินราคา ตัวอย่างการคำนวณ และวิธีสำแดงให้ถูกต้อง

ของฟรีจากต่างประเทศ ทำไมยังโดนภาษีนำเข้า

ผู้นำเข้ามือใหม่จำนวนมากเจอเหตุการณ์คล้ายกัน สั่งของตัวอย่างจากโรงงานจีนมาดูคุณภาพก่อนสั่งล็อตใหญ่ โรงงานใจดีส่งให้ฟรี คิดแค่ค่าขนส่ง หรือบางเคสซัพพลายเออร์แถมสินค้าเพิ่มมาในกล่องเดียวกับออเดอร์หลัก พอของมาถึงไทยกลับมีจดหมายแจ้งให้ไปเสียภาษี ทั้งที่ในใบกำกับสินค้าเขียนไว้ชัดว่า Free of Charge หรือ Sample No Commercial Value

คำตอบอยู่ที่หลักการพื้นฐานของกฎหมายศุลกากร ภาษีนำเข้าคิดจากราคาศุลกากรของสินค้า ไม่ใช่จากจำนวนเงินที่ผู้ซื้อจ่ายจริง ของที่ได้มาฟรีจึงไม่ได้แปลว่าราคาศุลกากรเป็นศูนย์ เพราะตัวสินค้ามีมูลค่าในตัวของมันเอง ศุลกากรมีอำนาจประเมินราคาตามหลักเกณฑ์สากลเพื่อใช้เป็นฐานคำนวณอากรขาเข้าและภาษีมูลค่าเพิ่ม

บทความนี้จะอธิบายว่าศุลกากรใช้หลักอะไรประเมินราคาของฟรี ของแถม และของตัวอย่าง พร้อมตัวอย่างสมมติที่คำนวณให้ดูทีละบรรทัด ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย และวิธีเตรียมเอกสารให้เคลียร์ของได้เร็วโดยไม่เสี่ยงโดนข้อหาสำแดงเท็จ

หลักการประเมินราคาศุลกากร เมื่อไม่มีราคาซื้อขายจริง

ตามความตกลงองค์การการค้าโลกที่ไทยใช้อยู่ วิธีหลักในการกำหนดราคาศุลกากรคือราคาซื้อขายของที่นำเข้า หมายถึงราคาที่ผู้ซื้อจ่ายจริงให้ผู้ขาย บวกค่าขนส่งและค่าประกันภัยมาถึงไทยตามหลักราคา CIF ซึ่งเราอธิบายละเอียดไว้แล้วในบทความ ราคา CIF คืออะไร บนเว็บไซต์นี้

ปัญหาคือของฟรีไม่มีการซื้อขายเกิดขึ้น วิธีหลักจึงใช้ไม่ได้ ศุลกากรจะไล่ใช้วิธีลำดับถัดไปตามกฎหมาย เริ่มจากราคาซื้อขายของที่เหมือนกันทุกประการที่เคยนำเข้ามาในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ถ้าไม่มีก็ใช้ราคาของที่คล้ายกัน ถัดไปเป็นวิธีหักทอนจากราคาขายในประเทศ วิธีคำนวณจากต้นทุนการผลิต และวิธีย้อนกลับซึ่งให้เจ้าหน้าที่ใช้ข้อมูลที่มีอยู่ประเมินอย่างสมเหตุสมผล

ในทางปฏิบัติสำหรับของตัวอย่างชิ้นเล็กๆ เจ้าหน้าที่มักเทียบกับราคาขายจริงของสินค้ารุ่นเดียวกันในท้องตลาดหรือบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ดังนั้นการเขียนในอินวอยซ์ว่าของไม่มีมูลค่าทางการค้า จึงเป็นเพียงการบอกว่าไม่ได้เรียกเก็บเงิน ไม่ได้ผูกมัดให้ศุลกากรต้องคิดภาษีเป็นศูนย์แต่อย่างใด

ตัวอย่างสมมติ คำนวณภาษีของตัวอย่างที่ได้มาฟรี

ลองดูตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นภาพ สมมติคุณขอตัวอย่างหูฟังไร้สายจากโรงงาน 10 ชิ้นเพื่อทดสอบตลาด โรงงานไม่คิดค่าสินค้า แต่คุณจ่ายค่าขนส่งทางอากาศมาเอง 1,200 บาท เจ้าหน้าที่ตรวจพบว่าหูฟังรุ่นใกล้เคียงกันมีราคาซื้อขายนำเข้าชิ้นละประมาณ 350 บาท จึงประเมินราคาสินค้า 10 ชิ้นเป็น 3,500 บาท

ราคาศุลกากรจะเท่ากับราคาประเมิน 3,500 บาท บวกค่าขนส่ง 1,200 บาท บวกค่าประกันภัยซึ่งถ้าไม่มีหลักฐานจริงมักคิดเพิ่มในอัตราเล็กน้อยตามเกณฑ์ สมมติรวมแล้วราคา CIF อยู่ที่ 4,750 บาท หากหูฟังเสียอากรขาเข้า 10 เปอร์เซ็นต์ จะเป็นอากร 475 บาท จากนั้นนำราคา CIF บวกอากรเป็นฐาน 5,225 บาท คูณภาษีมูลค่าเพิ่ม 7 เปอร์เซ็นต์ ได้ VAT อีก 365.75 บาท รวมภาษีที่ต้องจ่ายประมาณ 840.75 บาท ทั้งที่ตัวสินค้าได้มาฟรี

สังเกตว่าวิธีคำนวณเหมือนการนำเข้าปกติทุกขั้นตอน ต่างกันแค่ตัวเลขตั้งต้นมาจากการประเมินแทนราคาซื้อขาย ใครยังไม่คุ้นกับสูตรนี้ แนะนำอ่านบทความ คำนวณภาษีนำเข้าแบบ CIF ทีละขั้น ที่เราเขียนแยกไว้ จะเห็นที่มาของแต่ละบรรทัดชัดขึ้น และอย่าลืมว่าอัตราอากรขึ้นกับพิกัดสินค้า เช็คพิกัดได้จากบทความ HS Code คืออะไร หรือเครื่องมือเช็คพิกัด HS บนเว็บไซต์เรา

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย และความเสี่ยงที่แพงกว่าค่าภาษี

ข้อผิดพลาดแรกคือขอให้ผู้ขายใส่ราคาต่ำมากในอินวอยซ์ เช่น ใส่ 1 ดอลลาร์ทั้งกล่อง โดยหวังให้ภาษีถูกลง วิธีนี้เสี่ยงที่สุดเพราะเข้าข่ายสำแดงราคาต่ำกว่าความเป็นจริง หากศุลกากรตรวจพบ นอกจากต้องจ่ายภาษีตามราคาประเมินแล้ว ยังอาจโดนเบี้ยปรับและเงินเพิ่มย้อนหลัง เรื่องนี้เราเขียนเตือนไว้ละเอียดในบทความ สำแดงราคานำเข้าต่ำกว่าจริง เสี่ยงแค่ไหน

ข้อผิดพลาดที่สองคือไม่แจ้งของแถมที่มากับออเดอร์หลัก สมมติสั่งสินค้า 100 ชิ้น โรงงานแถมมาอีก 10 ชิ้นในกล่องเดียวกัน แต่ใบกำกับสินค้าและใบขนระบุแค่ 100 ชิ้น เมื่อเจ้าหน้าที่เปิดตรวจแล้วพบจำนวนไม่ตรง จะกลายเป็นประเด็นสำแดงเท็จทันที ทางที่ถูกคือให้ผู้ขายระบุของแถมในอินวอยซ์พร้อมหมายเหตุว่าเป็น Free of Charge และแสดงมูลค่าที่แท้จริงของสินค้าไว้เพื่อการศุลกากร

ข้อผิดพลาดที่สามคือเข้าใจว่าของตัวอย่างได้รับยกเว้นภาษีเสมอ ความจริงมีข้อยกเว้นเฉพาะกรณีแคบๆ เช่น ตัวอย่างที่ไม่มีมูลค่าทางการค้าอย่างแท้จริง ถูกทำให้ใช้ขายไม่ได้ เช่น เจาะรู ตัดชิ้น หรือติดตราถาวร และของมูลค่าเล็กน้อยตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น ของตัวอย่างสภาพสมบูรณ์พร้อมขายไม่เข้าข่ายนี้ และสินค้าบางประเภทยังต้องมีใบอนุญาตนำเข้าแม้เป็นของตัวอย่าง เช่น เครื่องสำอางที่ต้องจดแจ้ง อย. ด้วย

เตรียมเอกสารอย่างไรให้ของตัวอย่างผ่านด่านเร็ว

แนวทางที่ปลอดภัยคือความโปร่งใสตั้งแต่ต้นทาง ขอให้ผู้ขายออกอินวอยซ์ที่ระบุรายการสินค้าครบทุกชิ้นรวมของแถม เขียนมูลค่าจริงของสินค้ากำกับไว้พร้อมหมายเหตุ Value for Customs Purpose Only และ No Charge to Buyer เพื่อให้เจ้าหน้าที่เห็นว่าเราไม่ได้ปกปิด จากนั้นเก็บหลักฐานประกอบ เช่น ภาพสินค้า ลิงก์ราคาขายจริงของรุ่นเดียวกัน และหลักฐานค่าขนส่ง ไว้ยืนยันกรณีถูกสอบถามราคา

ถ้าของตัวอย่างติดอยู่ที่สนามบินสุวรรณภูมิแล้วไม่แน่ใจว่าต้องเดินเรื่องอย่างไร หรือได้รับประเมินราคาที่รู้สึกว่าสูงเกินจริงและอยากโต้แย้งอย่างถูกขั้นตอน ทีม JEFF INTER รับเคลียร์ของติดด่านและพิธีการศุลกากรทั้งทางอากาศและทางเรือมากว่า 15 ปี เราช่วยดูเอกสาร ประเมินภาษีที่ควรจะเป็น และเดินเรื่องให้จนของออกถึงมือคุณ ปรึกษาฟรี ไม่เก็บเงินล่วงหน้า ของถึงมือค่อยจ่าย โทร 084 672 2669 หรือแอดไลน์ @jeffinter ส่งเอกสารมาให้ดูก่อนได้เลย

อ่านบทความทั้งหมด →